हिंदी में पढ़ें

श्री चिंतामणि गणपती, थेऊर

पुण्याजवळ थेऊर येथे मुळा-मुठा नदीच्या काठी श्री चिंतामणि मंदिर, अष्टविनायकाचा पाचवा टप्पा: चिंचवड देवस्थान ट्रस्टनुसार दैनंदिन पूजा-आरती, ऑनलाइन सेवा आणि देणगी, उत्सव, पेशवे माधवराव यांच्याशी जोडलेला इतिहास आणि जवळची ठिकाणे.

वेळा आणि बुकिंगची अधिकृत स्रोतांकडून पुष्टी झाली आहे

शेवटची तपासणी:

सणांना आणि काही ऋतूंमध्ये मंदिरांच्या वेळा बदलतात. प्रवासापूर्वी अधिकृत वेबसाइट तपासा.

यात्रेचे नियोजन

जाण्यापूर्वी: तपासणी-यादी

तुमच्या खुणा फक्त याच डिव्हाइसवर सेव्ह राहतात.

देवता

भगवान गणेश, चिंतामणि रूपात, जे मनाची चिंता दूर करून स्थिरता देतात

संक्षिप्त इतिहास

मंदिर ट्रस्ट या स्थानाशी जोडलेल्या तीन पौराणिक कथा सांगतो. पहिल्या कथेनुसार सृष्टी रचताना ब्रह्मा यांचे मन अस्थिर झाले होते; त्यांनी येथे गणेशाची उपासना करून स्थिरता मिळवली, आणि स्थानाचे नाव 'स्थावर' पडले, ज्यावरून थेऊर हे नाव बनले. दुसऱ्या कथेत दुष्ट राजकुमार गण याने कपिल मुनींकडून मनोकामना पूर्ण करणारे चिंतामणि रत्न हिसकावले; गणेशाने गणाचा वध करून रत्न परत दिले, पण कपिलांनी रत्नाऐवजी गणेशालाच येथे राहण्याची प्रार्थना केली, आणि गणेश चिंतामणि म्हणून ओळखले जाऊ लागले. तिसऱ्या कथेत इंद्राने गौतम ऋषींच्या शापातून मुक्तीसाठी येथे कदंब वृक्षाखाली गणेशाची उपासना केली.

ट्रस्टनुसार सध्याचे मंदिर चिंचवडचे चिंतामणि महाराज देव यांनी बांधले. सुमारे शंभर वर्षांनंतर पेशवे माधवराव (पहिले) यांनी सभामंडप बांधून मंदिराचा विस्तार केला, आणि नंतर हरिपंत फडके यांच्यासह अनेक भक्तांनी ते सजवले. पेशवेकाळात मंदिराभोवती तटबंदी आणि अंगण बांधले गेले. परिसरात वसईच्या विजयानंतर चिमाजी अप्पांनी आणलेली मोठी घंटा आहे. मंदिराचे मुख्य प्रवेशद्वार उत्तरेकडे आहे, तर मूर्ती पूर्वाभिमुख आहे, बसलेल्या मुद्रेत आहे आणि तिची सोंड डावीकडे आहे.

पेशवे माधवराव यांची चिंतामणिवर गाढ श्रद्धा होती. ट्रस्टनुसार 1772 मध्ये क्षयरोगाशी झुंजत असताना त्यांचे येथेच निधन झाले. त्यांच्या पत्नी रमाबाई यांचे स्मारक (वृंदावन) नदीच्या काठी आहे, ज्याचा जीर्णोद्धार चिंचवड देवस्थानाने केला आहे.

कसे पोहोचावे

जवळचे विमानतळ, रेल्वे स्टेशन आणि रस्ता, मंदिरापर्यंतच्या अंतरासह

  • विमानानेपुणेसुमारे 22 किमी

विमानाने

सर्वात जवळचे विमानतळ पुणे आहे, सुमारे 22 किमी.

रेल्वेने

अजून कोणत्याही विश्वसनीय स्रोताकडून पुष्टी झालेली नाही.

रस्त्याने

थेऊर पुण्यापासून सुमारे 25 किमी आहे आणि हवेली तालुक्यात मुळा-मुठा आणि भीमा नद्यांच्या संगमाजवळ आहे.

मंदिराच्या नावाने पूजा, देणगी किंवा भक्त निवासाच्या बुकिंगचा दावा करणाऱ्या अनेक खाजगी वेबसाइट चालतात; पैसे फक्त मंदिर ट्रस्टच्या स्वतःच्या वेबसाइटवर किंवा मंदिर कार्यालयातच भरा. फसवणुकीची तक्रार 1930 वर किंवा cybercrime.gov.in वर करा.

दर्शनाच्या वेळा

मंदिर ट्रस्टच्या वेबसाइटवर दैनंदिन कार्यक्रम असा आहे:

  • सकाळी 5:00: काकड आरती
  • सकाळी 7:30: पूजा, नैवेद्य आणि धुपारती
  • दुपारी 12:00: पंचोपचार पूजा आणि महानैवेद्य
  • दुपारी 3:00: प्रक्षाळ पूजा आणि पोशाख
  • रात्री 8:00: आवरण देवतांची धुपारती आणि आरती
  • रात्री 8:30: महाआरती आणि मंत्रपुष्प
  • रात्री 10:30: शेजारती

दर्शन उघडण्याची आणि बंद होण्याची वेगळी वेळ वेबसाइटवर लिहिलेली नाही. उत्सवांच्या दिवसांत क्रम बदलू शकतो.

दर्शन आणि रांग

सामान्य दर्शनासाठी कोणत्याही बुकिंगची गरज असल्याचा उल्लेख ट्रस्टच्या वेबसाइटवर नाही. अभिषेक, महापूजा आणि देणगीचे ऑनलाइन बुकिंग चिंचवड देवस्थान ट्रस्टच्या वेबसाइटवरून होते, जेथे फॉर्ममध्ये 'थेऊर' निवडावे लागते.

ट्रस्टनुसार प्रत्येक संकष्टी आणि विनायकी चतुर्थीला छबिना (पालखी) निघतो. मंदिराजवळ भक्तांच्या राहण्याची व्यवस्था आहे, ज्याचे आरक्षण फोन करून किंवा मंदिर कार्यालयाला लेखी अर्ज देऊन होते.

पोशाख आणि नियम

अजून कोणत्याही विश्वसनीय स्रोताकडून पुष्टी झालेली नाही.

काय अर्पण करावे

ट्रस्टच्या वेबसाइटवर जलाभिषेक, दुग्धाभिषेक, पंचामृत अभिषेक, पोशाख महापूजा आणि अलंकार महापूजा यांसारख्या सेवा, आणि अन्नदान, गोशाळा आणि वैदिक पाठशाळेसाठी देणगी सूचीबद्ध आहेत.

मंदिराजवळ दररोज दुपारी 12 ते 2 वाजेपर्यंत महाप्रसादाची (भोजन) व्यवस्था आहे, ज्यासाठी ट्रस्ट ₹50 देणगी घेते. भाद्रपद शुद्ध पंचमीला परंपरेने चिंतामणिला मटकीच्या उसळीचा नैवेद्य दाखवला जातो.

सण

  • गणेश चतुर्थी (भाद्रपद द्वारयात्रा) — पुढील तारीख:
    भाद्रपद शुद्ध प्रतिपदा ते चतुर्थीपर्यंत चारही दिशांची द्वारयात्रा होते; पंचमीला महाप्रसाद होतो.
  • माघी गणेश जयंती (माघ यात्रा) — पुढील तारीख:
    माघ शुद्ध चतुर्थीला उत्सव; माघ शुद्ध अष्टमीला चिंचवडहून श्री मंगलमूर्ति थेऊरला येतात.
  • विजयादशमी (दसरा) — पुढील तारीख:
    या दिवशी चिंतामणिला पेशवेकालीन दागिने घातले जातात.
  • दिवाळी — पुढील तारीख:
  • मकर संक्रांत — पुढील तारीख:
  • श्री राम-माधव स्मृती दिवस
    कार्तिक वद्य अष्टमीला, पेशवे माधवराव आणि रमाबाई यांच्या स्मृतीप्रीत्यर्थ.

तारखा KDD पंचांगातील आहेत, ज्यांची गणना उज्जैनसाठी केली आहे. मंदिराकडून वेगळी तारीख जाहीर केली जाऊ शकते.

जवळची ठिकाणे

  • पेशवे माधवराव यांचे स्मारक आणि रमाबाईंचे वृंदावन
  • मुळा-मुठा नदीच्या काठी व्याघ्रशिला, मोरया गोसावी यांचे तपश्चर्या-स्थान
  • कौंडिण्य ऋषींचा आश्रम (सुमारे 1 किमी)
  • परिसरातील विष्णु-लक्ष्मी, महादेव आणि दक्षिणमुखी हनुमान मंदिरे
  • पुण्याचे दगडूशेठ हलवाई गणपती मंदिर आणि शनिवारवाडा

या लिंक इतर वेबसाइट उघडतात, ज्या आमच्या नाहीत. त्या आम्ही चालवत नाही, आणि त्यांवरील मजकूर, बुकिंग किंवा पैशांच्या व्यवहाराची जबाबदारी आमची नाही.

बनावट दर्शन-बुकिंग वेबसाइट्स आणि फोन नंबर सर्रास आढळतात. पैसे फक्त वरील अधिकृत लिंकद्वारेच भरा, आणि कधीही खाजगी नंबरवर किंवा UPI ID वर भरू नका.

ठिकाण

अक्षांश: 18.523835
रेखांश: 74.046445

मार्ग पाहा (बाहेरची वेबसाइट, आमची नाही)

जवळची इतर मंदिरे

ही अंतरे मंदिरांमधील सरळ रेषेतील आहेत; रस्त्याने अंतर यापेक्षा जास्त आहे.