हिंदी में पढ़ें

श्री बल्लाळेश्वर गणपती, पाली

रायगड जिल्ह्यातील पाली येथील श्री बल्लाळेश्वर मंदिर, अष्टविनायकाचा तिसरा टप्पा आणि भक्ताच्या नावाने ओळखले जाणारे गणेश मंदिर: मंदिर ट्रस्टनुसार दर्शनाची वेळ, गाभाऱ्यातील पूजेचे नियम, ऑनलाइन अभिषेक आणि देणगी, भक्त निवास आणि जवळची ठिकाणे.

वेळा आणि बुकिंगची अधिकृत स्रोतांकडून पुष्टी झाली आहे

शेवटची तपासणी:

सणांना आणि काही ऋतूंमध्ये मंदिरांच्या वेळा बदलतात. प्रवासापूर्वी अधिकृत वेबसाइट तपासा.

यात्रेचे नियोजन

जाण्यापूर्वी: तपासणी-यादी

तुमच्या खुणा फक्त याच डिव्हाइसवर सेव्ह राहतात.

देवता

भगवान गणेश, आपल्या बाल-भक्त बल्लाळच्या नावाने बल्लाळेश्वर (बल्लाळ विनायक) या रूपात

संक्षिप्त इतिहास

मंदिर ट्रस्टनुसार गणेश पुराण आणि मुद्गल पुराणात 'पल्ली' नावाच्या नगराचा उल्लेख आहे, ज्याला पुढे पाली म्हटले जाऊ लागले. कथा अशी आहे की पल्लीपूरचे कल्याण शेठ आणि इंदुमती यांचा मुलगा बल्लाळ लहानपणापासून गणेशाचा भक्त होता. तो आपल्या मित्रांसोबत जंगलात एका दगडाला गणेश मानून पूजा करत असे. रागावलेल्या वडिलांनी त्याची पूजा उधळून लावली, त्याला मारून झाडाला बांधले आणि दगड फेकून दिला. बल्लाळ गणेशाचा धावा करत राहिला; तेव्हा गणेशाने प्रकट होऊन त्याला मुक्त केले आणि त्याच्या प्रार्थनेवरून येथेच राहण्याचा वर दिला. म्हणूनच त्यांना भक्ताच्या नावाने बल्लाळेश्वर म्हणतात. वडिलांनी जो दगड फेकला होता, त्याची धुंडी विनायक म्हणून पूजा केली जाते.

ट्रस्टनुसार नानासाहेब पेशव्यांच्या काळात बाबूराव फडणीस आणि त्यांचे पुत्र मोरोबा फडणीस यांनी सुमारे 1751 ते 1770 दरम्यान मंदिराचा जीर्णोद्धार केला. सभामंडप 1902 ते 1908 दरम्यान पालीचे भाविक कृष्णाजी नारायण उर्फ भाऊ रिंगे यांनी बांधला, आणि 1910–11 च्या आगीत झालेल्या नुकसानीची दुरुस्ती 1929 ते 1932 दरम्यान झाली. रायगड जिल्हा प्रशासनानुसार मंदिरात ती घंटाही आहे जी चिमाजी अप्पा पोर्तुगीजांवरील विजयानंतर घेऊन आले होते.

मंदिर पूर्वाभिमुख आहे, आणि सकाळी सूर्याची किरणे थेट मूर्तीवर पडतात. मूर्ती दगडी सिंहासनावर विराजमान आहे, सोंड डावीकडे आहे आणि डोळ्यांत व नाभीत हिरे जडवलेले आहेत. ट्रस्टनुसार देवस्थान 15 एप्रिल 1952 पासून 'श्री बल्लाळेश्वर देवस्थान पाली' या नावाने नोंदणीकृत सार्वजनिक ट्रस्ट आहे.

कसे पोहोचावे

जवळचे विमानतळ, रेल्वे स्टेशन आणि रस्ता, मंदिरापर्यंतच्या अंतरासह

  • रेल्वेनेरोहासुमारे 28 किमी
  • रस्त्यानेकर्जतसुमारे 60 किमी

विमानाने

रायगड जिल्हा प्रशासनानुसार सर्वात जवळचे विमानतळ मुंबईचे छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि पुण्याचे लोहगाव विमानतळ आहेत.

रेल्वेने

सर्वात जवळचे मोठे रेल्वे स्थानक कोकण रेल्वेचे रोहा आहे, सुमारे 28 किमी. तेथून बस आणि टॅक्सी मिळतात.

रस्त्याने

मुंबईहून पाली सुमारे 110 किमी आहे; रस्ता मुंबई–गोवा महामार्गाने (NH 66) नागोठण्यावरून राज्य मार्गाने जातो. पुण्याहून अंतर सुमारे 120 किमी आहे. कर्जतहून पाली सुमारे 60 किमी आहे. राज्य परिवहनच्या बसेस आणि खाजगी टॅक्सी चालतात. मंदिराजवळ मोफत पार्किंग आहे.

मंदिराच्या नावाने पूजा, देणगी किंवा भक्त निवासाच्या बुकिंगचा दावा करणाऱ्या अनेक खाजगी वेबसाइट चालतात; पैसे फक्त मंदिर ट्रस्टच्या स्वतःच्या वेबसाइटवर किंवा मंदिर कार्यालयातच भरा. फसवणुकीची तक्रार 1930 वर किंवा cybercrime.gov.in वर करा.

दर्शनाच्या वेळा

दर्शनाची वेळ एका नजरेत

  • 05:00 – 22:30

आरती: 20:00

ही पट्टी खाली दिलेली रोजची वेळ दाखवते. सण आणि विशेष दिवशी वेळ बदलते; यात्रेपूर्वी खात्री करून घ्या.

मंदिर ट्रस्टनुसार श्री बल्लाळेश्वर आणि श्री धुंडी विनायक, ही दोन्ही मंदिरे दर्शनासाठी सकाळी 5 वाजल्यापासून रात्री 10:30 वाजेपर्यंत उघडी असतात. रात्री 10:30 नंतर कोणत्याही परिस्थितीत मंदिरे उघडली जात नाहीत.

  • दररोज सकाळी सनई-वादन, धुपारती, नित्यपूजा आणि नैवेद्य
  • दररोज रात्री 8 वाजता: आरती
  • सकाळी 5:30 ते दुपारी 12 वाजेपर्यंत: भक्त मंदिराच्या पुजाऱ्यांच्या मदतीने गाभाऱ्यात स्वतः पूजा करू शकतात
  • प्रत्येक चतुर्थीच्या संध्याकाळी: पंचामृत स्नान, पोशाख, नैवेद्य, आरती, पालखी आणि मंत्रपुष्प

दर्शन आणि रांग

परंपरेनुसार बल्लाळेश्वराच्या आधी श्री धुंडी विनायकाचे दर्शन घेतले जाते; ही मूर्ती पश्चिमाभिमुख आहे.

ट्रस्टच्या वेबसाइटवर दिव्यांग व्यक्ती आणि 80 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या ज्येष्ठ नागरिकांसाठी ई-पास दर्शनाच्या बुकिंगची सुविधा आहे; बुकिंग फॉर्ममध्ये गर्भवती महिलांचा पर्यायही आहे.

मंदिराजवळ ट्रस्टचे दोन भक्त निवास आहेत. काही खोल्यांचे बुकिंग वेबसाइटवरून होते; फोनवर आरक्षण होत नाही. राहणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीकडे स्वतःचे फोटो ओळखपत्र असणे आवश्यक आहे, आणि सलग जास्तीत जास्त तीन दिवस राहता येते.

देणगी, अभिषेक आणि इतर पावत्यांसाठी सभामंडपात ट्रस्टचे छोटे कार्यालय आहे, जेथे प्रत्येक पेमेंटची पावती मिळते.

पोशाख आणि नियम

मंदिर ट्रस्टनुसार गाभाऱ्यात स्वतः पूजा करण्यासाठी सोवळे (पूजेसाठी नेसले जाणारे पारंपरिक वस्त्र) नेसावे लागते.

काय अर्पण करावे

ट्रस्ट अभिषेक योजना चालवते. अभिषेक (किमान ₹51) आणि दिनविशेष अभिषेक (वाढदिवसासारख्या विशेष दिवसासाठी, किमान ₹101) यांची रक्कम वेबसाइटवरून देता येते; अभिषेकानंतर प्रसाद आणि अंगारा पोस्टाने पाठवला जातो. इतर धार्मिक विधींसाठी मंदिर कार्यालयाशी संपर्क करावा लागतो.

देवाला अर्पण केलेल्या सोन्या-चांदीच्या वस्तू देवस्थान कार्यालयात जमा करून पावती घेतली जाते. मंदिरात प्रसादाचे लाडू मिळतात, आणि सकाळी 11 ते दुपारी 2:30 वाजेपर्यंत प्रसाद-भोजनाची व्यवस्था आहे.

सण

  • भाद्रपद मासोत्सव (गणेश चतुर्थी) — पुढील तारीख:
  • माघ मासोत्सव (माघी गणेश जयंती) — पुढील तारीख:
  • आषाढी ते कार्तिकी एकादशीपर्यंत प्रवचन
    कार्तिक शुद्ध एकादशीला ग्रंथ-दिंडीसह प्रवचनांचा समारोप होतो; कार्तिक महिन्यात काकड आरती होते.

तारखा KDD पंचांगातील आहेत, ज्यांची गणना उज्जैनसाठी केली आहे. मंदिराकडून वेगळी तारीख जाहीर केली जाऊ शकते.

जवळची ठिकाणे

  • सरसगड किल्ला
  • सुधागड किल्ला
  • ठाणाळे लेणी
  • ग्रामदेवता श्री वरदायिनी मंदिर
  • जांभुळपाड्याचे श्री सिद्धलक्ष्मी गणेश
  • उन्हेरेचे गरम पाण्याचे झरे
  • महडचे श्री वरदविनायक मंदिर (अष्टविनायक)

या लिंक इतर वेबसाइट उघडतात, ज्या आमच्या नाहीत. त्या आम्ही चालवत नाही, आणि त्यांवरील मजकूर, बुकिंग किंवा पैशांच्या व्यवहाराची जबाबदारी आमची नाही.

बनावट दर्शन-बुकिंग वेबसाइट्स आणि फोन नंबर सर्रास आढळतात. पैसे फक्त वरील अधिकृत लिंकद्वारेच भरा, आणि कधीही खाजगी नंबरवर किंवा UPI ID वर भरू नका.

ठिकाण

अक्षांश: 18.535215
रेखांश: 73.223856

मार्ग पाहा (बाहेरची वेबसाइट, आमची नाही)

जवळची इतर मंदिरे

ही अंतरे मंदिरांमधील सरळ रेषेतील आहेत; रस्त्याने अंतर यापेक्षा जास्त आहे.