श्री पद्मावती अम्मवारि मंदिर, तिरुचानूर

देवता

देवी पद्मावती (अलमेलुमंगा), भगवान वेंकटेश्वरांच्या पत्नी, ज्यांना टीटीडीच्या कथेत महालक्ष्मीचे रूप म्हटले आहे

संक्षिप्त इतिहास

तिरुमला तिरुपती देवस्थानमनुसार (टीटीडी) तिरुचानूर हे तिरुपतीपासून सुमारे 5 किमी दूर असलेले एक प्राचीन तीर्थक्षेत्र आहे आणि भगवान वेंकटेश्वरांच्या पत्नी देवी पद्मावती यांचे निवासस्थान आहे. याला अलमेलुमंगापुरम असेही म्हणतात (अलर = कमळ, मेल = वर, मंगा = देवी, पुरम = नगर), कारण कथेनुसार महालक्ष्मी येथील मंदिर-सरोवर पद्मसरोवरमच्या मध्यभागी सोनेरी कमळावर पद्मावतीच्या रूपात प्रकट झाल्या. टीटीडीनुसार भाविकांमध्ये अशी दृढ श्रद्धा आहे की तिरुमलामध्ये भगवान वेंकटेश्वरांच्या दर्शनापूर्वी येथे देवी पद्मावतीचा आशीर्वाद घ्यावा.

टीटीडीच्या कथेत दोन परंपरा दिल्या आहेत. पहिलीनुसार राजा आकाशराज आणि राणी धरणीदेवी यांना यज्ञासाठी जमीन नांगरताना हजार पाकळ्यांच्या कमळात एक कन्या मिळाली. कमळात (पद्म) मिळाल्यामुळे तिचे नाव पद्मावती ठेवले गेले, आणि पुढे भगवान श्रीनिवास (वेंकटेश्वर) यांच्याशी त्यांचा विवाह झाला. दुसऱ्या कथेनुसार भृगु ऋषींनी भगवान विष्णूंच्या वक्षस्थळावर, जिथे महालक्ष्मीचा निवास आहे, पायाने प्रहार केला. यामुळे रुष्ट होऊन महालक्ष्मी वैकुंठ सोडून निघून गेल्या, स्वर्णमुखी नदीच्या काठावरील पुष्करिणीत बारा वर्षे तप केले, आणि तेराव्या वर्षी कार्तिक महिन्याच्या पंचमीला उत्तराषाढा नक्षत्रावर सोनेरी कमळातून पद्मावतीच्या रूपात प्रकट झाल्या.

टीटीडीनुसार मंदिर देवी पद्मावतीचे थोरले बंधू तोंडमान चक्रवर्ती यांच्या काळात बांधले गेले. तिरुपती जिल्हा प्रशासनानुसार मंदिराचे व्यवस्थापन टीटीडी करते.

कसे पोहोचावे

विमानाने

सर्वात जवळचे विमानतळ रेणिगुंटाजवळ आहे. टीटीडीनुसार ते तिरुपतीपासून सुमारे 15 किमी आहे, आणि तिरुचानूर तिरुपतीपासून सुमारे 5 किमी. टीटीडीनुसार चेन्नई (सुमारे तीन तास) आणि बंगळुरू (सुमारे पाच तास) विमानतळांवरूनही रस्त्याने तिरुपतीला पोहोचता येते.

रेल्वेने

सर्वात जवळचे मोठे स्टेशन तिरुपती आहे, आणि टीटीडीनुसार तिरुचानूर तिरुपतीपासून सुमारे 5 किमी आहे. टीटीडीनुसार रेणिगुंटा (सुमारे 30 मिनिटे) किंवा गूडूर (सुमारे दीड तास) स्टेशनवर उतरूनही रस्त्याने तिरुपतीला पोहोचता येते.

रस्त्याने

टीटीडीनुसार तिरुचानूर तिरुपतीपासून सुमारे 5 किमी दूर आहे. तिरुपती रस्ता, रेल्वे आणि हवाई मार्गाने चांगले जोडलेले आहे, आणि जवळच्या शहरांतून टॅक्सी आणि खाजगी बसही चालतात.

दर्शनाच्या वेळा

टीटीडीने या मंदिराच्या उघडण्याची आणि बंद होण्याची वेळ वेगळी प्रकाशित केलेली नाही. त्याच्या सेवा-यादीनुसार दिवसाचा क्रम:

• सुप्रभातम: सकाळी 4:30 वाजता (शुक्रवारी 3:30 वाजता)
• सहस्रनामार्चना: सकाळी 5:00 वाजता (शुक्रवारी 4:00 वाजता)
• पद्मावती परिणयम (कल्याणोत्सव): सकाळी 10:00 ते 11:00
• VIP ब्रेक दर्शन: सकाळी 11:30 ते दुपारी 12:00
• कुमकुमार्चना: दुपारी 3:00 ते 4:00
• सहस्र दीपालंकार सेवा: सायंकाळी 5:00 ते 6:00
• एकांत सेवा: रात्री 9:30 वाजता (शुक्रवारी 9:45 वाजता)

शुक्रवारी सकाळी 5:30 ते 7:00 पर्यंत मूलमूर्तीचा अभिषेकम होतो. यात्रेपूर्वी मंदिराकडून वेळेची खात्री करून घ्या.

दर्शन आणि रांग

टीटीडीच्या सेवा-यादीत दर्शनाची ही तिकिटे दिली आहेत:

• दर्शन तिकीट: प्रति व्यक्ती ₹50, सर्व दर्शनाच्या वेळेत
• सुपथम प्रवेश दर्शन: प्रति व्यक्ती ₹200, सोबत एक लाडू
• VIP ब्रेक दर्शन: प्रति व्यक्ती ₹250, सकाळी 11:30 ते दुपारी 12:00
• अभिषेकानंतर दर्शन (शुक्रवार): प्रति व्यक्ती ₹250, सकाळी 7:00 वाजता

टीटीडीनुसार सेवांचे आगाऊ बुकिंग त्याच्या ttdevasthanams.ap.gov.in पोर्टलवर होते. याच पोर्टलवर श्री पद्मावती अम्मवारि मंदिराच्या विशेष प्रवेश दर्शनाचे आणि स्लॉटेड सर्व दर्शनाचे पर्यायही आहेत. सेवेसाठी ठरलेल्या वेळेच्या अर्धा तास आधी पोहोचा.

टीटीडी सावध करते की त्याच्या नावाने चालणाऱ्या बनावट वेबसाइट भाविकांची पैशांची फसवणूक करतात. बुकिंग आणि पैसे भरणे फक्त ttdevasthanams.ap.gov.in वरच करा.

पोशाख आणि नियम

टीटीडीच्या सेवा-यादीनुसार सेवांमध्ये पारंपरिक पेहराव घालावा लागतो, आणि सेवेत मोबाइल फोन किंवा कोणतेही इलेक्ट्रॉनिक सामान नेण्याची परवानगी नाही. या मंदिरासाठी टीटीडीने पेहरावाची वेगळी यादी प्रकाशित केलेली नाही.

काय अर्पण करावे

टीटीडीच्या यादीत दिलेल्या काही सेवा आणि शुल्क:

• सुप्रभातम: ₹50 (दररोज)
• सहस्रनामार्चना: ₹100 (दररोज)
• पद्मावती परिणयम (कल्याणोत्सव): ₹500, दोन व्यक्ती (दररोज सकाळी 10 वाजता)
• कुमकुमार्चना: ₹250 (दुपारी 3 ते 4; तिकीट गर्दीनुसार)
• सहस्र दीपालंकार सेवा: ₹100 (सायंकाळी 5 ते 6)
• वेद आशीर्वचनम: ₹500, दोन व्यक्ती (सकाळी 9 ते सायंकाळी 5)
• अष्टदल पाद पद्माराधना: ₹300 (सोमवारी सकाळी 7 वाजता)
• तिरुप्पावडा सेवा: ₹1,000 (गुरुवारी सकाळी 7 वाजता)
• वस्त्रालंकरण सेवा: ₹10,000, दोन व्यक्ती (शुक्रवारी सकाळी 5:30 वाजता)
• अभिषेकम: ₹500 (शुक्रवारी सकाळी 5:30 वाजता)
• लक्ष्मी पूजा: ₹100 (शुक्रवारी सकाळी 9:30 वाजता)
• पुष्पांजली सेवा: ₹300 (शनिवारी सकाळी 7 वाजता)
• अष्टोत्तर शतकलशाभिषेकम: ₹1,000 (दर महिन्याचा पहिला बुधवार)

टीटीडीनुसार अष्टदल पाद पद्माराधनेत देवीला 108 सुवर्णपुष्पे अर्पण केली जातात, तिरुप्पावडा सेवेत देवीला विशेष पुलिहोरा प्रसाद अर्पण होतो, आणि पुष्पांजली सेवेत कमळाची फुले वाहिली जातात.

सण

• कार्तिक ब्रह्मोत्सव
  टीटीडीच्या प्रमुख उत्सवांच्या यादीत. टीटीडीच्या कथेनुसार देवी कार्तिक महिन्याच्या पंचमीला प्रकट झाल्या; पंचमी तीर्थमच्या दुसऱ्या दिवशी पुष्पयाग सेवा होते.
• नवरात्र (दसरा)
• तेप्पोत्सव
  टीटीडीच्या यादीत नौका (फ्लोट) उत्सव.
• वसंतोत्सव
  टीटीडीनुसार मे मध्ये.
• रथसप्तमी
• पवित्रोत्सव
  टीटीडीनुसार सप्टेंबरमध्ये.

जवळची ठिकाणे

टीटीडीनुसार:

• मंदिर परिसरात श्री कृष्णस्वामी (अलगियपेरुमाल) यांचे मंदिर, जे टीटीडीनुसार इ.स. 1221 पर्यंत अस्तित्वात आले होते
• परिसरात श्री सुंदरराज स्वामी (वरदराज) यांचे सोळाव्या शतकातील मंदिर
• पद्मसरोवरमसमोर श्री सूर्यनारायण स्वामी मंदिर
• अप्पलायगुंटाचे श्री प्रसन्न वेंकटेश्वर स्वामी मंदिर, तिरुपतीपासून सुमारे 16 किमी
• तिरुमलाचे श्री वेंकटेश्वर स्वामी मंदिर

अधिकृत लिंक

या लिंक इतर वेबसाइट उघडतात, ज्या आमच्या नाहीत. त्या आम्ही चालवत नाही, आणि त्यांवरील मजकूर, बुकिंग किंवा पैशांच्या व्यवहाराची जबाबदारी आमची नाही.

• अधिकृत वेबसाइट: www.tirumala.org ↗ (बाहेरची वेबसाइट, आमची नाही)
• अधिकृत बुकिंग: ttdevasthanams.ap.gov.in वर बुक करा ↗ (बाहेरची वेबसाइट, आमची नाही)

बनावट दर्शन-बुकिंग वेबसाइट्स आणि फोन नंबर सर्रास आढळतात. पैसे फक्त वरील अधिकृत लिंकद्वारेच भरा, आणि कधीही खाजगी नंबरवर किंवा UPI ID वर भरू नका.

ठिकाण

अक्षांश: 13.607973
रेखांश: 79.450015

मार्ग पाहा ↗ (बाहेरची वेबसाइट, आमची नाही)

जवळची इतर मंदिरे

• श्री वेंकटेश्वर स्वामी मंदिर, तिरुमला सरळ रेषेत सुमारे 14 किमी
• श्री कालहस्तीश्वर स्वामी मंदिर, श्रीकालहस्ती सरळ रेषेत सुमारे 31 किमी
• अरुळ्मिगु सुब्रह्मण्य स्वामी मंदिर, तिरुत्तणि सरळ रेषेत सुमारे 51 किमी
• श्री योग नृसिंह मंदिर (तिरुक्कडिगै), शोलिंगर सरळ रेषेत सुमारे 58 किमी
• श्री वरसिद्धि विनायक स्वामी मंदिर, काणिपाकम सरळ रेषेत सुमारे 58 किमी
• श्री वीरराघव पेरुमाल मंदिर, तिरुवल्लूर सरळ रेषेत सुमारे 71 किमी

ही अंतरे मंदिरांमधील सरळ रेषेतील आहेत; रस्त्याने अंतर यापेक्षा जास्त आहे.