स्रोताची अजून खात्री झालेली नाही. प्रवासापूर्वी वेळा मंदिराकडून तपासून घ्या.

हिंदी में पढ़ें

श्री महाकालेश्वर ज्योतिर्लिंग, उज्जैन

उज्जैनचे दक्षिणाभिमुख महाकालेश्वर ज्योतिर्लिंग: भस्म आरती, ड्रेस कोड, अर्पणाचे नियम, नागपंचमी आणि पोहोचण्याचा मार्ग.

वेळा किंवा बुकिंगची अधिकृत स्रोताकडून अजून पुष्टी झालेली नाही

शेवटची तपासणी:

खालील काही माहितीची पुष्टी मंदिराकडून किंवा सरकारकडून होऊ शकली नाही. प्रवासापूर्वी मंदिराकडे चौकशी करा.

यात्रेचे नियोजन

जाण्यापूर्वी: तपासणी-यादी

तुमच्या खुणा फक्त याच डिव्हाइसवर सेव्ह राहतात.

देवता

भगवान शिव, महाकालेश्वर रूपात; लिंग दक्षिणेकडे तोंड करून आहे (दक्षिणामूर्ति)

संक्षिप्त इतिहास

जिल्हा प्रशासनानुसार बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी फक्त महाकालेश्वराचे लिंग दक्षिणेकडे तोंड करून आहे, म्हणून त्याला दक्षिणामूर्ति म्हणतात. हे लिंग स्वयंभू मानले जाते.

सन 1234–35 मध्ये इल्तुतमिशच्या आक्रमणात मंदिर नष्ट झाले, आणि अठराव्या शतकात मराठा राजवटीच्या काळात याची पुनर्बांधणी झाली.

कसे पोहोचावे

जवळचे विमानतळ, रेल्वे स्टेशन आणि रस्ता, मंदिरापर्यंतच्या अंतरासह

  • विमानानेइंदूरसुमारे 53 किमी
  • रस्त्यानेइंदूरसुमारे 53 किमी

विमानाने

सर्वात जवळचे विमानतळ इंदूरचे देवी अहिल्याबाई होळकर विमानतळ आहे, सुमारे 53 किमी.

रेल्वेने

उज्जैन रेल्वे स्थानक (कोड UJN) पश्चिम रेल्वेवर आहे आणि देशातील अनेक शहरांशी जोडलेले आहे.

रस्त्याने

उज्जैन रस्त्याने इंदूर (सुमारे 53 किमी), भोपाळ (सुमारे 183 किमी) आणि दिल्ली (सुमारे 774 किमी) यांच्याशी जोडलेले आहे, आणि नियमित बसेस चालतात.

दर्शनाच्या वेळा

मध्य प्रदेश पर्यटनाच्या वेबसाइटनुसार सामान्य दर्शन सकाळी 4:00 ते रात्री 11:00 वाजेपर्यंत होते. भस्म आरती सकाळी 4:00 ते 6:00 वाजेपर्यंत आणि संध्या आरती संध्याकाळी 7:00 ते 7:30 वाजेपर्यंत होते.

मंदिर समितीची वेबसाइट उघडू शकली नाही, म्हणून या वेळांची खात्री मंदिराच्या अधिकृत स्रोताकडून झालेली नाही.

दर्शन आणि रांग

भस्म आरतीत सहभागी होण्यासाठी आधी ऑनलाइन बुकिंग आवश्यक आहे; पर्यटन विभाग सुमारे एक महिना आधी बुकिंग करण्याचा सल्ला देतो.

इंटरनेटवर भस्म आरती बुकिंगच्या नावाने अनेक मिळत्याजुळत्या खाजगी वेबसाइट आहेत. बुकिंग फक्त मंदिर समितीच्या अधिकृत वेबसाइटवरूनच करा.

पोशाख आणि नियम

भस्म आरतीच्या वेळी गाभाऱ्यात प्रवेशासाठी पुरुषांनी धोतर आणि महिलांनी साडी नेसणे आवश्यक आहे.

मंदिर परिसरात मोबाइल आणि कॅमेरा नेण्याची परवानगी नाही.

काय अर्पण करावे

सन 2017 मध्ये सर्वोच्च न्यायालयासमोर ठेवलेल्या नियमांनुसार प्रत्येक भाविक सुमारे 500 मिलीलिटर RO पाणी आणि जास्तीत जास्त सव्वा लिटर दूध किंवा पंचामृत अर्पण करू शकतो, आणि लिंगावर साखरेचे चूर्ण घासण्यास मनाई आहे. 2018 मध्ये न्यायालयाने भेसळयुक्त दूध, तूप आणि कुंकू अर्पण करण्यास परवानगी न देण्याबद्दल सांगितले.

हे नियम आज कोणत्या स्वरूपात लागू आहेत, याची खात्री होऊ शकली नाही.

सण

  • महाशिवरात्री — पुढील तारीख:
    मंदिराजवळ मोठा मेळा भरतो आणि रात्रभर पूजा चालते.
  • नागपंचमी — पुढील तारीख:
    मंदिराच्या तिसऱ्या मजल्यावरील नागचंद्रेश्वराच्या प्रतिमेचे दर्शन फक्त याच दिवशी होते.
  • महाकालाची सवारी
    श्रावण आणि भाद्रपद महिन्यात.

तारखा KDD पंचांगातील आहेत, ज्यांची गणना उज्जैनसाठी केली आहे. मंदिराकडून वेगळी तारीख जाहीर केली जाऊ शकते.

जवळची ठिकाणे

  • हरसिद्धि मंदिर
  • काल भैरव मंदिर
  • चिंतामन गणेश मंदिर
  • महाकाल लोक

या लिंक इतर वेबसाइट उघडतात, ज्या आमच्या नाहीत. त्या आम्ही चालवत नाही, आणि त्यांवरील मजकूर, बुकिंग किंवा पैशांच्या व्यवहाराची जबाबदारी आमची नाही.

  • अधिकृत वेबसाइट: अजून पुष्टी झालेली नाही.
  • अधिकृत बुकिंग: कोणत्याही अधिकृत बुकिंग लिंकची पुष्टी झालेली नाही.

बनावट दर्शन-बुकिंग वेबसाइट्स आणि फोन नंबर सर्रास आढळतात. पैसे फक्त वरील अधिकृत लिंकद्वारेच भरा, आणि कधीही खाजगी नंबरवर किंवा UPI ID वर भरू नका.

ठिकाण

अक्षांश: 23.18278
रेखांश: 75.76833

मार्ग पाहा (बाहेरची वेबसाइट, आमची नाही)

जवळची इतर मंदिरे

ही अंतरे मंदिरांमधील सरळ रेषेतील आहेत; रस्त्याने अंतर यापेक्षा जास्त आहे.