स्रोताची अजून खात्री झालेली नाही. प्रवासापूर्वी वेळा मंदिराकडून तपासून घ्या.

हिंदी में पढ़ें

श्री गिरिजात्मज गणपती, लेण्याद्री

पुणे जिल्ह्यात जुन्नरजवळ लेण्याद्रीच्या लेण्यांमधील श्री गिरिजात्मज मंदिर, अष्टविनायकाचा सहावा टप्पा आणि डोंगरावर लेण्यात असलेला एकमेव अष्टविनायक: पायऱ्यांची चढण, पुरातत्त्व विभागाचे शुल्क, उत्सव आणि जवळची ठिकाणे.

वेळा किंवा बुकिंगची अधिकृत स्रोताकडून अजून पुष्टी झालेली नाही

शेवटची तपासणी:

खालील काही माहितीची पुष्टी मंदिराकडून किंवा सरकारकडून होऊ शकली नाही. प्रवासापूर्वी मंदिराकडे चौकशी करा.

यात्रेचे नियोजन

जाण्यापूर्वी: तपासणी-यादी

तुमच्या खुणा फक्त याच डिव्हाइसवर सेव्ह राहतात.

देवता

भगवान गणेश, पार्वती (गिरिजा) यांचे पुत्र गिरिजात्मज या रूपात

संक्षिप्त इतिहास

'गिरिजात्मज' याचा अर्थ गिरिजा म्हणजे पार्वती यांचा पुत्र. मंदिर ट्रस्टनुसार देवी पार्वती यांनी पुत्रप्राप्तीच्या इच्छेने याच लेण्यात बारा वर्षे तप केले, आणि तेव्हा गणेश त्यांच्यासमोर प्रकट झाले. 'लेणी' म्हणजे गुहांमुळे डोंगराचे नाव लेण्याद्री पडले. अष्टविनायकांपैकी फक्त हेच मंदिर डोंगरावर लेण्यात आहे.

मंदिर संपूर्ण सातव्या लेण्यात आहे आणि दक्षिणाभिमुख आहे. ट्रस्टनुसार याचा सभामंडप सुमारे 60 फूट रुंद आहे आणि एकाही खांबाशिवाय उभा आहे; यात 7×10 फुटांच्या 18 लहान खोल्या आहेत, ज्या साधकांच्या तपाच्या खोल्या असल्याचे सांगितले जाते. मंदिरासमोर दोन पाण्याची कुंडे आहेत ज्यांत वर्षभर पाणी असते. मूर्तीची सोंड डावीकडे आहे आणि डोळ्यांत रत्ने आहेत.

विकिपीडियानुसार लेण्याद्रीची सुमारे 30 लेणी इसवी सनाच्या पहिल्या ते तिसऱ्या शतकातील बौद्ध लेणी आहेत, ज्यांपैकी सातव्या लेण्यातील मधल्या दोन खोल्या नंतर गणेश-पूजेसाठी वापरात आल्या. मंदिरासह सर्व लेणी भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणाच्या (ASI) संरक्षणाखाली आहेत, त्यामुळे रचनेत कोणताही बदल त्यांच्या परवानगीशिवाय होऊ शकत नाही. ट्रस्टनुसार महाराष्ट्र सरकारने या तीर्थाला 'ब' वर्ग तीर्थक्षेत्राचा दर्जा दिला आहे.

कसे पोहोचावे

जवळचे विमानतळ, रेल्वे स्टेशन आणि रस्ता, मंदिरापर्यंतच्या अंतरासह

  • विमानानेपुणेसुमारे 100 किमी
  • रस्त्यानेजुन्नरसुमारे 5 किमी

विमानाने

सर्वात जवळचे विमानतळ पुणे आहे; महाराष्ट्र पर्यटनानुसार सुमारे 100 किमी.

रेल्वेने

महाराष्ट्र पर्यटनानुसार सर्वात जवळचे रेल्वे स्थानक तळेगाव आहे, सुमारे 85–88 किमी; पुणे स्थानक सुमारे 103 किमी आहे. तेथून कॅब किंवा बसने जुन्नरमार्गे मंदिरात पोहोचतात.

रस्त्याने

लेण्याद्री जुन्नर शहरापासून सुमारे 5 किमी उत्तरेला आहे. पुणे आणि मुंबईहून राज्य परिवहनच्या बसेस आणि खाजगी टॅक्सी जुन्नरपर्यंत चालतात. ओझरचे विघ्नेश्वर मंदिर सुमारे 15 किमी दूर आहे.

डोंगराच्या पायथ्यापासून मंदिरापर्यंत सुमारे 300 दगडी पायऱ्या चढाव्या लागतात (स्रोतांमध्ये यांची संख्या 283 ते 338 पर्यंत सांगितली आहे). ज्यांना चढता येत नाही, त्यांच्यासाठी डोली (पालखी) सेवा मिळते.

मंदिराच्या नावाने पूजा, देणगी किंवा भक्त निवासाच्या बुकिंगचा दावा करणाऱ्या अनेक खाजगी वेबसाइट चालतात; पैसे फक्त मंदिर ट्रस्टच्या स्वतःच्या वेबसाइटवर किंवा मंदिर कार्यालयातच भरा. फसवणुकीची तक्रार 1930 वर किंवा cybercrime.gov.in वर करा.

दर्शनाच्या वेळा

अजून कोणत्याही विश्वसनीय स्रोताकडून पुष्टी झालेली नाही.

दर्शन आणि रांग

लेणी भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षणाच्या (ASI) अखत्यारीत आहेत आणि दर्शनासाठी ASI चे प्रवेश-शुल्क लागते. ट्रस्टनुसार या शुल्काशी देवस्थान ट्रस्टचा कोणताही संबंध नाही; ट्रस्ट दैनंदिन आरती आणि अभिषेक करते. सध्याचे शुल्क आणि लेणी उघडण्याची वेळ ASI कडून खात्रीशीरपणे कळू शकली नाही.

चढणीच्या मार्गावर माकडे खूप आहेत; खाण्याचे सामान आणि पिशव्या सांभाळून ठेवा.

ट्रस्टच्या भक्त निवासात वातानुकूलित आणि साध्या खोल्या आहेत; माहिती आणि आरक्षणासाठी ट्रस्ट कार्यालयाशी संपर्क करा.

पोशाख आणि नियम

अजून कोणत्याही विश्वसनीय स्रोताकडून पुष्टी झालेली नाही.

काय अर्पण करावे

अजून कोणत्याही विश्वसनीय स्रोताकडून पुष्टी झालेली नाही.

सण

  • माघी गणेश जयंती — पुढील तारीख:
    माघ शुद्ध चतुर्थीला गणेश जन्मोत्सव; ट्रस्ट याच्या आसपास अखंड हरिनाम सप्ताह आयोजित करते.
  • गणेश चतुर्थी — पुढील तारीख:
  • अंगारकी संकष्टी चतुर्थी
    जेव्हा संकष्टी मंगळवारी येते; ट्रस्ट या दिवशी श्री गणेश महायाग आयोजित करते.
  • दिवाळी — पुढील तारीख:
  • कार्तिक पौर्णिमा — पुढील तारीख:

तारखा KDD पंचांगातील आहेत, ज्यांची गणना उज्जैनसाठी केली आहे. मंदिराकडून वेगळी तारीख जाहीर केली जाऊ शकते.

जवळची ठिकाणे

  • शिवनेरी किल्ला, छत्रपती शिवाजी महाराजांचे जन्मस्थान (जुन्नर)
  • ओझरचे श्री विघ्नेश्वर मंदिर (अष्टविनायक)
  • जुन्नरची इतर लेणी (मानमोडी, तुळजा आणि शिवनेरी लेणी)
  • नाणेघाट
  • माळशेज घाट

ठिकाण

अक्षांश: 19.243392
रेखांश: 73.887277

मार्ग पाहा (बाहेरची वेबसाइट, आमची नाही)

जवळची इतर मंदिरे

ही अंतरे मंदिरांमधील सरळ रेषेतील आहेत; रस्त्याने अंतर यापेक्षा जास्त आहे.