हिंदी में पढ़ें

श्री चालुक्य कुमाराराम भीमेश्वर स्वामी मंदिर, सामर्लकोटा

आंध्र प्रदेशातील काकिनाडा जिल्ह्यात सामर्लकोटा (सामलकोट) येथील कुमाराराम भीमेश्वर स्वामी मंदिर, पंचाराम क्षेत्रांपैकी एक: देवस्थानमच्या दर्शनाच्या वेळा, ऑनलाइन दर्शन तिकीट, चालुक्य इतिहास, पोहोचण्याचा मार्ग आणि जवळची तीर्थे.

वेळा आणि बुकिंगची अधिकृत स्रोतांकडून पुष्टी झाली आहे

शेवटची तपासणी:

सणांना आणि काही ऋतूंमध्ये मंदिरांच्या वेळा बदलतात. प्रवासापूर्वी अधिकृत वेबसाइट तपासा.

यात्रेचे नियोजन

जाण्यापूर्वी: तपासणी-यादी

तुमच्या खुणा फक्त याच डिव्हाइसवर सेव्ह राहतात.

देवता

भगवान शिव, कुमार भीमेश्वर (चालुक्य भीमेश्वर) स्वामी रूपात, उंच चुनखडीच्या लिंगात, देवी बाला त्रिपुरसुंदरी यांच्यासह

संक्षिप्त इतिहास

देवस्थानमच्या माहितीनुसार सामर्लकोटाचे श्री चालुक्य कुमाराराम भीमेश्वर स्वामी मंदिर आंध्रातील पाच प्रसिद्ध पंचाराम मंदिरांपैकी एक आहे, आणि महाशिवरात्री हा इथला सर्वात मोठा उत्सव आहे. मंदिर ज्या भीमवरम गावात आहे, ते आता सामर्लकोटा नगराचा भाग आहे; मंदिराच्या शिलालेखांमध्ये त्याला चालुक्य भीमवरम म्हटले आहे. हे पश्चिम गोदावरी जिल्ह्यातील भीमवरम नगर नाही, जिथे सोमाराम आहे.

पूर्व गोदावरी जिल्हा प्रशासन आणि देवस्थानमच्या माहितीनुसार पीठापुरमच्या एका शिलालेखावरून कळते की पूर्व (वेंगी) चालुक्य राजा चालुक्य भीम पहिले (इ.स. 892–922) यांनी नवव्या शतकाच्या अखेरीस हे मंदिर बांधले, आणि राजाच्या नावावरून शिवाचे नाव चालुक्य भीमेश्वर पडले. देवस्थानमच्या माहितीनुसार बांधकाम 892 मध्ये सुरू होऊन सुमारे 922 मध्ये पूर्ण झाले, आणि नंतर काकतीय राजांनी स्तंभांचा जीर्णोद्धार केला. जिल्हा प्रशासनानुसार इ.स. 1147 ते 1494 या काळातील शिलालेख मंदिराला मिळालेल्या दानांचे वर्णन करतात; पूर्वेकडील प्रवेशाचा मुखमंडप 1394 मध्ये आणि श्रीमुखमंडप 1422 मध्ये बांधला गेला.

मंदिर वास्तुशैलीत द्राक्षारामच्या भीमेश्वर मंदिरासारखे आहे. याच्या भोवती वालुकाश्माचे दोन प्राकार आहेत, आणि बाहेरच्या प्राकारात चारही दिशांना गोपुर-द्वारे आहेत. मुख्य मंदिर दुमजली आहे. चुनखडीचे लिंग इतके उंच आहे की तळमजल्यावरील पीठिकेतून वर जाऊन छत भेदत वरच्या मजल्यापर्यंत पोहोचते, जिथे लिंगाच्या वरच्या भागाची (रुद्रभाग) पूजा होते. काकिनाडा जिल्हा प्रशासनानुसार प्रवेशद्वारावर एकाच दगडातून घडवलेला (एकशिला) नंदी आहे, आणि पूर्वेला पुष्करिणी (कोनेरु) आहे.

पूर्व गोदावरी जिल्हा प्रशासनानुसार पंचारामांच्या उत्पत्तीची एक कथा श्रीनाथ (14वे–15वे शतक) यांच्या भीमेश्वर पुराणात आहे: मोहिनीने केलेल्या अमृत-वाटपावर असंतुष्ट असलेल्या त्रिपुर असुरांनी तप करून शिवाकडून वर मिळवले आणि देवतांना छळले; तेव्हा शिवाने पाशुपत अस्त्राने त्रिपुरांचा नाश केला. त्रिपुरांनी पूजलेले एक विशाल दगडी लिंग वाचले, जे शिवाने स्वतः पाच लिंगांमध्ये कापून पाच ठिकाणी स्थापित करण्यासाठी दिले; यांनाच पंचाराम म्हणतात. क्षीरारामचे देवस्थानम याऐवजी तारकासुराची कथा देते. देवस्थानमच्या तेलुगू पानानुसार या प्रदेशापर्यंत पसरलेल्या बौद्ध परंपरेमुळे पंचारामांच्या नावात 'आराम' हा शब्द आला असावा.

कसे पोहोचावे

जवळचे विमानतळ, रेल्वे स्टेशन आणि रस्ता, मंदिरापर्यंतच्या अंतरासह

  • रस्त्यानेसामर्लकोटासुमारे 1 किमी

विमानाने

पूर्व गोदावरी जिल्हा प्रशासनानुसार राजमहेंद्रवरम (राजमुंद्री) जवळ मधुरपुडी येथे विमानतळ आहे, जो काकिनाडापासून सुमारे 65 किमी आणि राजमहेंद्रवरमपासून सुमारे 15 किमी आहे.

रेल्वेने

देवस्थानमच्या माहितीनुसार मंदिर सामर्लकोटा रेल्वे स्टेशनपासून सुमारे अर्धा किलोमीटर दक्षिणेला आहे. सामर्लकोटा चेन्नई–हावडा रेल्वे मार्गावर आहे.

रस्त्याने

देवस्थानम आणि पूर्व गोदावरी जिल्हा प्रशासनाच्या माहितीनुसार सामर्लकोटा काकिनाडापासून सुमारे 12 किमी उत्तरेला आणि राजमहेंद्रवरमपासून सुमारे 52 किमी आहे. काकिनाडा जिल्हा प्रशासनानुसार मंदिर सामर्लकोटा नगरापासून सुमारे 1 किमी आहे.

देवस्थानमच्या पानावर लिहिले आहे की आंध्र प्रदेश राज्य परिवहनाचा (APSRTC) काकिनाडा डेपो पाचही पंचारामांचा (अमरावती, भीमवरम, पालकोल्लु, द्राक्षारामम आणि सामर्लकोटा) 24 तासांचा दौरा चालवतो, जो रविवारी रात्री 8 वाजता सुरू होऊन दुसऱ्या दिवशी रात्री 8 वाजता परत येतो आणि सुमारे 700 किमीचा असतो. ही माहिती जुनी असू शकते; सध्याची वेळ आणि भाडे APSRTC कडून विचारून घ्या.

दर्शनाच्या वेळा

दर्शनाची वेळ एका नजरेत

  • 06:00 – 12:00
  • 16:00 – 20:00

ही पट्टी खाली दिलेली रोजची वेळ दाखवते. सण आणि विशेष दिवशी वेळ बदलते; यात्रेपूर्वी खात्री करून घ्या.

देवस्थानमच्या वेळापत्रकानुसार दर्शन सकाळी 6:00 ते दुपारी 12:00 पर्यंत आणि संध्याकाळी 4:00 ते रात्री 8:00 पर्यंत होते. नित्य अन्नदान सकाळी 11:30 ते दुपारी 2:30 पर्यंत होते. रोजचा अभिषेक आणि कुंकुम पूजा सकाळी 8 ते 11 पर्यंत होते.

दर्शन आणि रांग

दर्शनाचे ऑनलाइन तिकीट (₹20, एक व्यक्ती) आंध्र प्रदेश धर्मादाय विभागाच्या tms.ap.gov.in पोर्टलवर वेळेच्या स्लॉटसह मिळते. परोक्ष सेवा (अभिषेक ₹100, कुंकुम पूजा ₹50, रुद्र होम ₹500) याच पोर्टलवर सूचीबद्ध आहेत. विभागाने लिहिले आहे की तो ऑनलाइन बुकिंगसाठी कोणत्याही एजंट, व्यक्ती किंवा तिसऱ्या संस्थेला अधिकृत करत नाही; पैसे फक्त tms.ap.gov.in वर किंवा देवस्थानमच्या काउंटरवर भरा.

काकिनाडा जिल्हा प्रशासनानुसार शिवलिंगाचे दर्शन पहिल्या मजल्यावर होते. पूर्व गोदावरी जिल्हा प्रशासन राहण्यासाठी सुमारे 5 किमी दूर पेद्दापुरम येथील R&B गेस्ट हाऊसचा उल्लेख करते.

कार्तिक महिन्यात, विशेषतः सोमवारी, बरेच भाविक एकाच दिवसात पाचही पंचारामांचे दर्शन घेतात आणि मंदिरांमध्ये प्रचंड गर्दी असते; आंध्र प्रदेश राज्य परिवहनाने (APSRTC) मागील वर्षांत (उदा. 2020 मध्ये) यासाठी विशेष बस चालवल्या.

पोशाख आणि नियम

अजून कोणत्याही विश्वसनीय स्रोताकडून पुष्टी झालेली नाही.

काय अर्पण करावे

देवस्थानमच्या यादीतील सेवा: रोजचा अभिषेक ₹100, कुंकुम पूजा ₹50, प्रत्येक पौर्णिमेला नववर्णार्चना ₹300, महिन्यातून एका दिवसाचा शाश्वत अभिषेक ₹1,500, नित्य गोत्रनाम ₹3,000, आणि गणपती नवरात्र, देवी नवरात्र (दोन्ही 9 दिवस) तसेच कार्तिक महिना (30 दिवस) यांच्या सेवा प्रत्येकी ₹500. महाशिवरात्रीच्या लिंगोद्भव पूजेत गोत्रनाम वाचून घेण्याची सेवा ₹200 ची आहे.

सण

  • महाशिवरात्री
    देवस्थानमच्या माहितीनुसार इथला सर्वात मोठा उत्सव.
  • गणपती नवरात्र
    9 दिवस.
  • देवी नवरात्र
    9 दिवस.
  • कार्तिक महिना
    पूर्ण 30 दिवसांची सेवा.
  • पौर्णिमा नववर्णार्चना (दर महिन्याला)

जवळची ठिकाणे

  • मांडव्य नारायण स्वामी मंदिर (कालव्याच्या काठावर)
  • त्रिमुख लिंग मंदिर, सामर्लकोटा
  • गणपतिनगरम (पेद्दापुरम रोड) येथील श्री गणपती, लक्ष्मीदेवी आणि वीर वेंकट सत्यनारायण स्वामी मंदिर
  • पांडवुला मेट्टा, पेद्दापुरमजवळ
  • द्राक्षाराम भीमेश्वर स्वामी मंदिर, द्राक्षारामम (पंचाराम)
  • क्षीराराम, पालकोल्लु (पंचाराम)
  • सोमाराम, गुनुपूडी–भीमवरम (पंचाराम)
  • अमराराम, अमरावती (पंचाराम)

या लिंक इतर वेबसाइट उघडतात, ज्या आमच्या नाहीत. त्या आम्ही चालवत नाही, आणि त्यांवरील मजकूर, बुकिंग किंवा पैशांच्या व्यवहाराची जबाबदारी आमची नाही.

बनावट दर्शन-बुकिंग वेबसाइट्स आणि फोन नंबर सर्रास आढळतात. पैसे फक्त वरील अधिकृत लिंकद्वारेच भरा, आणि कधीही खाजगी नंबरवर किंवा UPI ID वर भरू नका.

ठिकाण

अक्षांश: 17.042176
रेखांश: 82.171318

मार्ग पाहा (बाहेरची वेबसाइट, आमची नाही)

जवळची इतर मंदिरे

ही अंतरे मंदिरांमधील सरळ रेषेतील आहेत; रस्त्याने अंतर यापेक्षा जास्त आहे.