स्रोताची अजून खात्री झालेली नाही. प्रवासापूर्वी वेळा मंदिराकडून तपासून घ्या.

हिंदी में पढ़ें

श्री गोरखनाथ मंदिर, गोरखपूर

उत्तर प्रदेशातील गोरखपूर येथील नाथ संप्रदायाचे श्री गोरखनाथ मंदिर (गोरक्षपीठ): मंदिराची आरतीची वेळ, मकर संक्रांतीचा खिचडी मेळा, पोहोचण्याचा मार्ग आणि परिसरातील दर्शनीय स्थळे.

वेळा किंवा बुकिंगची अधिकृत स्रोताकडून अजून पुष्टी झालेली नाही

शेवटची तपासणी:

खालील काही माहितीची पुष्टी मंदिराकडून किंवा सरकारकडून होऊ शकली नाही. प्रवासापूर्वी मंदिराकडे चौकशी करा.

यात्रेचे नियोजन

जाण्यापूर्वी: तपासणी-यादी

तुमच्या खुणा फक्त याच डिव्हाइसवर सेव्ह राहतात.

देवता

महायोगी गुरु गोरखनाथ (गोरक्षनाथ); गर्भगृहात त्यांची ध्यानस्थ पांढऱ्या संगमरवराची मूर्ती आणि चरण-पादुका आहेत. नाथ परंपरेत त्यांना शिवाचा अवतार मानले जाते

संक्षिप्त इतिहास

गोरखपूर जिल्हा प्रशासनानुसार गोरखपूरचे नाव गुरु गोरखनाथ यांच्या नावावरून पडले, आणि गोरखनाथ मठ हे नाथ संप्रदायाचे मंदिर आहे, ज्या परंपरेची स्थापना गुरु मत्स्येंद्रनाथ यांनी केली. हे मंदिर शहराचे सांस्कृतिक केंद्रही आहे.

मंदिराच्या वेबसाइटनुसार मंदिर त्याच ठिकाणी बांधलेले आहे जिथे परंपरेनुसार गुरु गोरखनाथ यांनी तपश्चर्या केली होती, आणि जवळचा मानसरोवर तलाव त्यांच्या साधनेचे स्मारक मानला जातो. कथा अशी आहे की ते कांगडा येथील ज्वाला देवीच्या स्थानाहून खिचडीची भिक्षा मागत इथे आले आणि साधनेत लीन झाले; तेव्हापासून भक्त इथे खिचडी अर्पण करतात. मंदिर परिसर सुमारे 52 एकरांत पसरलेला आहे. मंदिराचे रूप वेळोवेळी बदलत राहिले आहे; वेबसाइटनुसार विक्रम संवताच्या एकोणिसाव्या शतकाच्या दुसऱ्या टप्प्यात याचा जीर्णोद्धार झाला, आणि सध्याच्या भव्य रूपाचे श्रेय महंत दिग्विजयनाथ आणि महंत अवेद्यनाथ यांना दिले जाते.

मंदिराच्या आतील दालनात मुख्य वेदीवर गुरु गोरखनाथ यांची ध्यान मुद्रेतील पांढऱ्या संगमरवराची मूर्ती आणि त्यांच्या चरण-पादुका आहेत. भिंतींवर गोरखबानीच्या सबदी अर्थासह लिहिलेल्या आहेत, आणि नवनाथांची चित्रे आहेत. भक्तांची श्रद्धा आहे की मंदिरातील अखंड ज्योत आणि प्रांगणातील अखंड धुनी गुरु गोरखनाथ यांच्या काळापासून सतत जळत आल्या आहेत.

कसे पोहोचावे

जवळचे विमानतळ, रेल्वे स्टेशन आणि रस्ता, मंदिरापर्यंतच्या अंतरासह

  • विमानानेगोरखपूरसुमारे 9 किमी
  • रेल्वेनेगोरखपूरसुमारे 4 किमी
  • रस्त्यानेगोरखपूरसुमारे 4 किमी

विमानाने

मंदिराच्या वेबसाइटनुसार गोरखपूर विमानतळापासून मंदिर परिसर सुमारे 9 किमी वायव्येला आहे; तिथून टॅक्सी मिळते.

रेल्वेने

गोरखपूर हे पूर्वोत्तर रेल्वेचे मुख्यालय आहे आणि रेल्वेने दिल्ली, कोलकाता, मुंबई आणि चेन्नईशी जोडलेले आहे. मंदिराच्या वेबसाइटनुसार रेल्वे स्टेशनपासून मंदिर सुमारे 4 किमी आहे; गोरखपूर जिल्हा प्रशासन हे अंतर 4.5 किमी सांगते. स्टेशनवरून ऑटो-रिक्षा, टेम्पो आणि टॅक्सी मिळतात.

रस्त्याने

मंदिराच्या वेबसाइटनुसार उत्तर प्रदेशातील जवळपास सर्व जिल्ह्यांतून उत्तर प्रदेश परिवहन निगमच्या बस गोरखपूरला येतात. गोरखपूर बस स्थानकापासून मंदिर सुमारे 4 किमी वायव्येला आहे, आणि रिक्षा आणि टेम्पो मिळतात. सोनौलीमार्गे नेपाळला जाण्याचा मुख्य रस्ताही गोरखपूरमधून जातो.

दर्शनाच्या वेळा

मंदिराच्या वेबसाइटवर आरतीची वेळ:

  • मंगल आरती (ब्रह्म वेळा): पहाटे 3 ते 4 वाजेपर्यंत
  • भोग आरती: सकाळी 11 वाजल्यापासून
  • संध्या आरती: संध्याकाळी 6 ते 8 वाजेपर्यंत

मंदिर उघडण्याची आणि बंद होण्याची वेगळी वेळ अधिकृतपणे प्रकाशित झालेली आढळली नाही. मंदिराच्या वेबसाइटनुसार मंगळवारी दर्शनार्थींची संख्या खूप वाढते. यात्रेपूर्वी मंदिराकडून वेळेची खात्री करून घ्या.

दर्शन आणि रांग

सामान्य दर्शनासाठी कोणत्याही बुकिंगचा उल्लेख आढळला नाही. मंदिराच्या वेबसाइटच्या मेनूमध्ये पूजा बुकिंग, निवास बुकिंग आणि ऑनलाइन देणगी ही नावे आहेत, पण ती कोणत्याही पानावर घेऊन जात नाहीत, म्हणून येथे बुकिंगची कोणतीही लिंक दिलेली नाही. पूजा किंवा राहण्यासाठी मंदिर कार्यालयाकडे चौकशी करा.

मंदिराच्या अखंड अन्नक्षेत्र (भंडारा) परंपरेत दुपारी आणि संध्याकाळी कोणताही भक्त प्रसाद घेऊ शकतो. गोरखपूर जिल्हा प्रशासनानुसार संध्याकाळचा संगीतमय लाइट अँड साउंड शो हे सध्या इथले मुख्य आकर्षण आहे.

पोशाख आणि नियम

अजून कोणत्याही विश्वसनीय स्रोताकडून पुष्टी झालेली नाही.

काय अर्पण करावे

मकर संक्रांतीला भक्त गुरु गोरखनाथ यांना खिचडी अर्पण करतात. मंदिराच्या वेबसाइटनुसार परिसरात भैरव जी यांच्या स्थानी नवसानुसार त्रिशूळ अर्पण करण्याची परंपरा आहे.

सण

  • मकर संक्रांत (खिचडी मेळा) — पुढील तारीख:
    मंदिराच्या वेबसाइटनुसार येथे प्राचीन काळापासून दरवर्षी मेळा भरतो, जो बहुधा महिनाभर चालतो. भीम सरोवरात स्नान आणि दर्शनासाठी आलेले लाखो लोक मंदिरात खिचडी अर्पण करतात.
  • होळी — पुढील तारीख:
  • नागपंचमी — पुढील तारीख:
  • गुरुपौर्णिमा — पुढील तारीख:
  • श्रीकृष्ण जन्माष्टमी
  • विजयादशमी — पुढील तारीख:

तारखा KDD पंचांगातील आहेत, ज्यांची गणना उज्जैनसाठी केली आहे. मंदिराकडून वेगळी तारीख जाहीर केली जाऊ शकते.

जवळची ठिकाणे

  • श्री हनुमान मंदिर, मुख्य मंदिराच्या उत्तरेला (संगमरवराची विशाल मूर्ती)
  • श्री दुर्गा मंदिर आणि शिव मंदिर (परिसरात)
  • काली माता, कालभैरव आणि शीतला माता यांची मंदिरे (परिसरात)
  • मानसरोवर तलाव (मंदिराजवळ)

या लिंक इतर वेबसाइट उघडतात, ज्या आमच्या नाहीत. त्या आम्ही चालवत नाही, आणि त्यांवरील मजकूर, बुकिंग किंवा पैशांच्या व्यवहाराची जबाबदारी आमची नाही.

बनावट दर्शन-बुकिंग वेबसाइट्स आणि फोन नंबर सर्रास आढळतात. पैसे फक्त वरील अधिकृत लिंकद्वारेच भरा, आणि कधीही खाजगी नंबरवर किंवा UPI ID वर भरू नका.

ठिकाण

अक्षांश: 26.773952
रेखांश: 83.357745

मार्ग पाहा (बाहेरची वेबसाइट, आमची नाही)

जवळची इतर मंदिरे

ही अंतरे मंदिरांमधील सरळ रेषेतील आहेत; रस्त्याने अंतर यापेक्षा जास्त आहे.