हिंदी में पढ़ें

स्वयंभू गणपती मंदिर, गणपतीपुळे

रत्नागिरी जिल्ह्यात अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावरील गणपतीपुळ्याचे स्वयंभू गणपती: संस्थानचे दर्शन आणि आरतीचे वेळापत्रक, ऑनलाइन पूजा-अभिषेक, कथा, सण, पोहोचण्याचा मार्ग आणि जवळची ठिकाणे.

वेळा आणि बुकिंगची अधिकृत स्रोतांकडून पुष्टी झाली आहे

शेवटची तपासणी:

सणांना आणि काही ऋतूंमध्ये मंदिरांच्या वेळा बदलतात. प्रवासापूर्वी अधिकृत वेबसाइट तपासा.

यात्रेचे नियोजन

जाण्यापूर्वी: तपासणी-यादी

तुमच्या खुणा फक्त याच डिव्हाइसवर सेव्ह राहतात.

देवता

स्वयंभू गणपती, ज्यांना संस्थान पश्चिम द्वार देवता म्हणते; अशी श्रद्धा आहे की मंदिरामागची संपूर्ण टेकडी हे गणपतीचे निराकार रूप आहे

संक्षिप्त इतिहास

संस्थाननुसार मुद्गल पुराणासारख्या प्राचीन ग्रंथांमध्ये या लंबोदर मंदिराचा उल्लेख पश्चिम द्वार देवता म्हणून आहे, आणि देशातील आठ द्वार देवतांमध्ये याची गणना होते. कथेनुसार मुघल काळात गावचे खोत बाळभटजी भिडे यांच्यावर मोठे संकट आले, तेव्हा त्यांनी अन्न-पाणी सोडून टेकडीखालच्या केवड्याच्या बनात आपल्या आराध्य गणपतीची उपासना केली. गणपतीने त्यांना दर्शन देऊन सांगितले की ही टेकडी त्यांचे निराकार रूप आहे. त्याच वेळी भिडे यांच्या एका गाईचे दूध आपोआप त्या जागी वाहताना दिसले जिथे आज मूर्ती आहे. जागा स्वच्छ केल्यावर भिडे यांना तीच मूर्ती सापडली जी त्यांनी दर्शनात पाहिली होती, आणि त्यांनी येथे छोटे मंदिर बांधून पूजा सुरू केली.

संस्थाननुसार नाव गणपती आणि पुळे (वाळूचे ढिगारे) यांपासून बनले आहे. रत्नागिरी जिल्हा प्रशासनानुसार गणपतीचे हे खूप जुने मंदिर गणपतीपुळ्याचे मुख्य आकर्षण आहे, आणि येथील समुद्रकिनारा कोकणातील सर्वात सुंदर किनाऱ्यांमध्ये गणला जातो. मंदिराचे व्यवस्थापन संस्थान श्रीदेव गणपतीपुळे करते.

कसे पोहोचावे

जवळचे विमानतळ, रेल्वे स्टेशन आणि रस्ता, मंदिरापर्यंतच्या अंतरासह

  • विमानानेमुंबईसुमारे 343 किमी
  • रेल्वेनेरत्नागिरीसुमारे 30 किमी
  • रस्त्यानेरत्नागिरीसुमारे 20 किमी

विमानाने

रत्नागिरी जिल्हा प्रशासनानुसार सर्वात जवळचे मोठे विमानतळ मुंबईचे छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे, सुमारे 343 किमी.

रेल्वेने

सर्वात जवळचे रेल्वे स्टेशन कोकण रेल्वेचे रत्नागिरी आहे; जिल्हा प्रशासन याचे अंतर सुमारे 30 किमी सांगते. संस्थानच्या वेबसाइटवर रेल्वे आणि बसचे वेळापत्रकही दिलेले आहे.

रस्त्याने

गणपतीपुळे येथे बस स्थानक आहे. संस्थाननुसार रत्नागिरीपासून अंतर नेवरेमार्गे सुमारे 20 किमी आणि निवळीमार्गे सुमारे 50 किमी आहे; कोल्हापूर सुमारे 165 किमी, पुणे सुमारे 310 किमी आणि मुंबई सुमारे 375 किमी आहे. जिल्हा प्रशासन रत्नागिरी शहराचे अंतर सुमारे 25 किमी सांगते.

दर्शनाच्या वेळा

दर्शनाची वेळ एका नजरेत

  • 05:00 – 21:00

आरती: 05:00, 12:00, 19:00

ही पट्टी खाली दिलेली रोजची वेळ दाखवते. सण आणि विशेष दिवशी वेळ बदलते; यात्रेपूर्वी खात्री करून घ्या.

संस्थाननुसार मंदिर दर्शनासाठी सकाळी 5 वाजता उघडते आणि रात्री 9 वाजता बंद होते. आरती सकाळी 5 वाजता, दुपारी 12 वाजता आणि संध्याकाळी 7 वाजता होते.

खिचडी प्रसाद दुपारी 12:30 ते 2 वाजेपर्यंत मिळतो. भक्त सकाळी 7 ते 11 वाजेपर्यंत प्रतीकात्मक मूर्तीवर स्वतः पूजा करू शकतात. संकष्टी चतुर्थीला संध्याकाळी 4 वाजता प्रदक्षिणेसाठी पालखी निघते.

दर्शन आणि रांग

पूजा आणि अभिषेक संस्थानच्या वेबसाइटवरून ऑनलाइन बुक होतात; पेमेंटनंतर संस्थान भक्ताशी संपर्क करते. वेबसाइटवर ऑनलाइन देणगी, भक्त निवास बुकिंग आणि लाइव्ह दर्शनही आहे.

मंदिरामागच्या टेकडीला प्रदक्षिणा घालण्याचा मार्ग आहे. संस्थान सल्ला देते की मंदिराचे नियम पाळा, आणि समुद्रात उतरण्यापूर्वी भरती-ओहोटीची माहिती घ्या आणि पाण्यात अनावश्यक धाडस करू नका.

पोशाख आणि नियम

अजून कोणत्याही विश्वसनीय स्रोताकडून पुष्टी झालेली नाही.

काय अर्पण करावे

संस्थानच्या ऑनलाइन यादीत (सप्टेंबर 2026 मध्ये) अभिषेक 75 रुपये, एखाद्या विशेष दिवसाचा अभिषेक 151 रुपये, वार्षिक अभिषेक 900 रुपये, वार्षिक पूजा-अभिषेक 1500 रुपये आणि 21 वर्षांचा अभिषेक 2100 रुपये आहे.

सण

  • भाद्रपद उत्सव
    भाद्रपद शुद्ध प्रतिपदा ते पंचमीपर्यंत; दररोज रात्री आरती, मंत्रपुष्प आणि कीर्तन, आणि वामन द्वादशीला महाप्रसाद.
  • माघ उत्सव
    माघ शुद्ध प्रतिपदा ते सप्तमीपर्यंत; दररोज रात्री आरती, मंत्रपुष्प आणि कीर्तन, षष्ठी आणि सप्तमीच्या रात्री सांस्कृतिक कार्यक्रम, आणि सप्तमीला दुपारी महाप्रसाद.
  • दसरा
    संध्याकाळी पालखी सीमोल्लंघनासाठी निघते आणि शमी पूजनानंतर शमीची पाने गणपतीला अर्पण केली जातात.
  • दीपोत्सव
    कोजागिरी पौर्णिमेपासून त्रिपुरारी पौर्णिमेपर्यंत दररोज संध्याकाळी आरतीच्या वेळी दिवे लावले जातात.
  • वसंत पूजा
    गुढीपाडव्यापासून अक्षय्य तृतीयेपर्यंत.
  • गणेश चतुर्थी
    भाद्रपद शुद्ध चतुर्थी; या दिवशी पालखी निघते.
  • माघी गणेश जयंती
    माघ शुद्ध चतुर्थी; या दिवशी पालखी निघते.

जवळची ठिकाणे

  • प्रदक्षिणा मार्गावरील शुंडास्थान
  • गणपतीपुळ्याचा समुद्रकिनारा
  • चंडिका मंदिर (ग्रामदेवता)
  • मालगुंड, कवी केशवसुत यांचे स्मारक (सुमारे 2 किमी)
  • जयगड किल्ला (सुमारे 15 किमी)
  • प्राचीन कोकण संग्रहालय
  • आरे-वारे समुद्रकिनारा

ठिकाण

अक्षांश: 17.145038
रेखांश: 73.266319

मार्ग पाहा (बाहेरची वेबसाइट, आमची नाही)

जवळची इतर मंदिरे

ही अंतरे मंदिरांमधील सरळ रेषेतील आहेत; रस्त्याने अंतर यापेक्षा जास्त आहे.