स्रोताची अजून खात्री झालेली नाही. प्रवासापूर्वी वेळा मंदिराकडून तपासून घ्या.

हिंदी में पढ़ें

अमरनाथ महामाया शक्तिपीठ, अमरनाथ गुहा

काश्मीरमधील पवित्र अमरनाथ गुहा, जिथे शिवाच्या हिमलिंगासोबत देवी महामाया यांचे शक्तिपीठ मानले जाते: केवळ उन्हाळ्यातील यात्रा, अनिवार्य नोंदणी, पहलगाम आणि बालटालचे मार्ग, आणि श्राइन बोर्डाचे नियम.

वेळा किंवा बुकिंगची अधिकृत स्रोताकडून अजून पुष्टी झालेली नाही

शेवटची तपासणी:

खालील काही माहितीची पुष्टी मंदिराकडून किंवा सरकारकडून होऊ शकली नाही. प्रवासापूर्वी मंदिराकडे चौकशी करा.

यात्रेचे नियोजन

    जाण्यापूर्वी: तपासणी-यादी

    तुमच्या खुणा फक्त याच डिव्हाइसवर सेव्ह राहतात.

    देवता

    देवी महामाया; तंत्र चूड़ामणि यादीनुसार इथे सतीचा कंठ पडला, शक्ती महामाया आणि भैरव त्रिसंध्येश्वर आहेत. गुहेतील मुख्य दर्शन भगवान शिवाचे हिमलिंग आहे

    संक्षिप्त इतिहास

    अमरनाथ गुहा सुमारे 3,888 मीटर उंचीवर आहे. श्री अमरनाथजी श्राइन बोर्डानुसार गुहेतील बर्फाचे शिवलिंग चंद्राच्या कलांप्रमाणे कमी-जास्त होते, आणि त्याच्याजवळ पार्वती आणि गणेश यांची हिम-रूपेही तयार होतात.

    कथा अशी आहे की भगवान शिवाने याच गुहेत पार्वतीला अमर कथा सांगितली होती. श्राइन बोर्डानुसार सर्वप्रथम भृगु ऋषींनी इथे दर्शन घेतले, आणि नंतर बूटा मलिक नावाच्या एका मेंढपाळाने गुहा पुन्हा शोधली. अनंतनाग जिल्हा प्रशासनानुसार गुहेकडे जाताना शिवाने नंदीला पहलगाम येथे, चंद्राला चंदनवाडी येथे, नागांना शेषनाग येथे आणि गणेशाला महागुनस येथे सोडले होते.

    यात्रेचे व्यवस्थापन श्री अमरनाथजी श्राइन बोर्ड करतो, ज्याचे अध्यक्ष जम्मू आणि काश्मीरचे उपराज्यपाल आहेत. बोर्डाची पाने हिचे वर्णन शिवाची गुहा म्हणून करतात; हिला महामाया शक्तिपीठ शक्तिपीठांच्या याद्या मानतात.

    कसे पोहोचावे

    जवळचे विमानतळ, रेल्वे स्टेशन आणि रस्ता, मंदिरापर्यंतच्या अंतरासह

    • रस्त्यानेडोमेलसुमारे 14 किमी

    विमानाने

    सर्वात जवळचे विमानतळ श्रीनगर आहे. श्राइन बोर्डानुसार श्रीनगरपासून पहलगाम मार्गाचा बेस कॅम्प नुनवान सुमारे 90 किमी आणि बालटाल बेस कॅम्प (सोनमर्गजवळ) सुमारे 95 किमी आहे.

    रेल्वेने

    सर्वात जवळचे मोठे रेल्वे स्टेशन जम्मू तवी आहे. श्राइन बोर्डानुसार जम्मूपासून पहलगाम सुमारे 315 किमी आणि बालटाल सुमारे 400 किमी आहे; यात्रेच्या दिवसांत जम्मूहून दोन्ही बेस कॅम्पपर्यंत बसेस धावतात.

    रस्त्याने

    गुहेपर्यंत पोहोचण्याचे दोन पायी मार्ग आहेत:

    • पहलगाम मार्ग: चंदनवाडीच्या प्रवेशद्वारापासून शेषनाग आणि पंचतरणी मार्गे सुमारे 32 किमी. वाटेत 4,276 मीटर उंच महागुनस खिंड लागते.
    • बालटाल मार्ग: डोमेलच्या प्रवेशद्वारापासून सुमारे 14 किमी, लहान पण जास्त तीव्र चढाईचा. श्राइन बोर्डानुसार या मार्गाने एकाच दिवसात जाणे-येणे (सुमारे 28 किमी) होऊ शकते.

    श्राइन बोर्डाच्या होमपेजनुसार 1 जुलै 2026 पासून दोन्ही मार्ग 'नो फ्लाइंग झोन' घोषित होते, म्हणून 2026 मध्ये हेलिकॉप्टर सेवा चालली नाही. पुढच्या वर्षीची व्यवस्था बोर्डाच्या घोषणेवरूनच पाहा.

    दर्शनाच्या वेळा

    गुहा केवळ उन्हाळ्यातील यात्रेच्या दिवसांतच उघडते. जिल्हा प्रशासनानुसार यात्रा परंपरेने स्कंद षष्ठीच्या आसपास सुरू होऊन श्रावण पौर्णिमेला (रक्षाबंधन) पूर्ण होते.

    2026 ची यात्रा 3 जुलै ते 28 ऑगस्टपर्यंत चालली आणि रक्षाबंधनाला छडी मुबारकच्या पूजेसह संपली. खराब हवामान आणि रस्त्याचे झालेले नुकसान यांमुळे 9 ऑगस्टपासून यात्रा थांबवण्यात आली होती.

    श्राइन बोर्डाने 2026 मध्ये सकाळी 5:30 ते 6:00 आणि रात्री 8:00 ते 8:30 वाजताच्या आरतीचे थेट प्रक्षेपण केले. दर्शनाचे सामान्य तास अधिकृतपणे प्रकाशित केलेले आढळले नाहीत. 2027 च्या यात्रेच्या तारखा श्राइन बोर्ड नंतर जाहीर करेल.

    दर्शन आणि रांग

    यात्रेसाठी श्राइन बोर्डाकडे आधीपासून नोंदणी अनिवार्य आहे. 2026 च्या बोर्डाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार:

    • नोंदणी ठरलेल्या बँक शाखांमधून किंवा बोर्डाच्या वेबसाइटवरून होते, आधारद्वारे बायोमेट्रिक ई-केवाईसीसह.
    • ठरलेल्या तारखेनंतर दिलेले अनिवार्य आरोग्य प्रमाणपत्र (CHC) आवश्यक आहे.
    • 2026 मध्ये यात्रा परमिटचे शुल्क ₹150 होते, आणि नोंदणी यात्रा-तारखेच्या सात दिवस आधी बंद होत असे.
    • परमिटवर लिहिलेली तारीख म्हणजे तो दिवस जेव्हा यात्री डोमेल (बालटाल) किंवा चंदनवाडी (पहलगाम) येथील प्रवेशद्वार पार करतो.
    • बोर्डाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार 13 वर्षांपेक्षा कमी किंवा 70 वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या यात्रेकरूंची, आणि सहा आठवड्यांपेक्षा जास्त गर्भवती महिलांची नोंदणी होत नाही.

    यात्रेत RFID कार्ड सतत घालून ठेवावे लागते. मार्गावर निःशुल्क लंगर आणि वैद्यकीय मदत मिळते.

    श्राइन बोर्डाचे जुने डोमेन आता काम करत नाही. नोंदणी, देणगी आणि पूजा फक्त बोर्डाच्या सध्याच्या jksasb.nic.in या वेबसाइटवरूनच करा.

    पोशाख आणि नियम

    श्राइन बोर्डाचा सल्ला आहे की महिलांनी यात्रेत साडी नेसू नये; सलवार-कमीज, पँट-शर्ट किंवा ट्रॅकसूट जास्त योग्य आहे. चांगले बूट आणि लोकरीचे कपडे सोबत ठेवणे आवश्यक आहे.

    काय अर्पण करावे

    श्राइन बोर्डाच्या वेबसाइटवर ऑनलाइन पूजा, हवन आणि प्रसाद मागवण्याची सेवा, आणि ऑनलाइन देणगीची सुविधा आहे.

    सण

    • छडी मुबारक आणि श्रावण पौर्णिमा
      यात्रा रक्षाबंधनाच्या (श्रावण पौर्णिमा) दिवशी छडी मुबारकच्या पूजेसह पूर्ण होते.

    जवळची ठिकाणे

    • पहलगाम
    • चंदनवाडी
    • शेषनाग तलाव
    • पंचतरणी
    • सोनमर्ग

    या लिंक इतर वेबसाइट उघडतात, ज्या आमच्या नाहीत. त्या आम्ही चालवत नाही, आणि त्यांवरील मजकूर, बुकिंग किंवा पैशांच्या व्यवहाराची जबाबदारी आमची नाही.

    बनावट दर्शन-बुकिंग वेबसाइट्स आणि फोन नंबर सर्रास आढळतात. पैसे फक्त वरील अधिकृत लिंकद्वारेच भरा, आणि कधीही खाजगी नंबरवर किंवा UPI ID वर भरू नका.

    ठिकाण

    अक्षांश: 34.215635
    रेखांश: 75.50383

    मार्ग पाहा (बाहेरची वेबसाइट, आमची नाही)

    जवळची इतर मंदिरे

    ही अंतरे मंदिरांमधील सरळ रेषेतील आहेत; रस्त्याने अंतर यापेक्षा जास्त आहे.